“Qissasi Rabg‘Uziy ”Da Payg‘Ambarlar Timsoli.

Abstract

Mazkur maqolada XIII asr oxiri XIV asr boshlarida Rabg‘uziy tomonidan yozilgan “Qissasi Rabg‘uziy” asari tarkibidagi payg‘ambarlar tarixlari oddiy diniy rivoyat emas, balki insoniyatni ruhiy kamolot va axloqiy yetuklik sari yetaklovchi timsollar sifatida talqin etilgan. Asarda har bir payg‘ambarning hayoti muayyan maqsad-g‘oyani aks ettirgan. U orqali muallif sinovga bardoshlilik, sabrning ilohiy kuchi va najot sari eltuvchi iymon g‘oyalarni ilgari surgani mazkur tadqiqotda atroflicha muhokamaga tortilgan. Ushbu maqola aynan ana shu uch g‘oya – sinov, sabr va najot talqiniga bag‘ishlangan. “Qissasi Rabg‘uziy”dagi payg‘ambarlar obrazlari shunchaki qahramonlar emas. Asarning falsafiy mohiyati shundaki, Rabg‘uziy har bir qissada insonlarni Yusufdek sabrli bo‘lishiga, sinovlardan Ayyubdek o‘tishga, najotni esa Yunus singari duo va sabot orqali topishga undaydi. Mazkur maqolada ana shu jihatlar – “Qissasi Rabg‘uziy”dagi payg‘ambarlar timsoli orqali berilgan sinov, sabr va najot g‘oyalari ramziy-falsafiy nuqtai nazardan yoritiladi. Asarning xalqona tili, tasavvufiy ruhdagi talqini va muallifning ichki maqsadi asosida har bir qissa zamonaviy ruhiy tarbiya kontekstida tahlil qilinadi.